ANWB Medical Air Assistance

Kerngegevens

Over ANWB Medical Air Assistance

Op 1 mei 1995 ging in Nederland een nieuw tijdperk in de acute medische hulpverlening van start. De ANWB en het VU medisch centrum in Amsterdam bundelden hun krachten voor een proefproject met helikopterhulpverlening, een experiment dat zou uitgroeien tot de ruggengraat van de Nederlandse traumazorg vanuit de lucht. Inmiddels draait de organisatie al meer dan dertig jaar op volle kracht en voert zij jaarlijks circa 12.000 oproepen uit.

ANWB Medical Air Assistance is een zelfstandige dochteronderneming van de Koninklijke Nederlandse Toeristenbond ANWB. De organisatie verricht de vliegoperaties voor vier door de overheid aangewezen traumacentra: het VUmc in Amsterdam, het Erasmus MC in Rotterdam, het UMC St Radboud in Nijmegen en het UMCG in Groningen. Daarnaast voert ANWB MAA in opdracht van Regionale Ambulance Voorziening Fryslân het ambulancevliegverkeer uit ten behoeve van de Friese Waddeneilanden. Zeven dagen per week, vierentwintig uur per dag.

De kerngedachte achter traumahelikopterzorg is dat niet de patiënt naar de specialist wordt gebracht, maar de specialist naar de patiënt. De helikopter is in die zin geen snel vervoermiddel voor gewonden, maar een platform dat een Mobiel Medisch Team, bestaande uit een arts, een verpleegkundige en een piloot, zo snel mogelijk naar de incidentlocatie brengt. Dankzij een gemiddelde vliegsnelheid van circa 250 kilometer per uur en het ontbreken van files of verkeerslichten kan het team in een groot deel van Nederland binnen twintig minuten specialistische zorg verlenen.

Een mijlpaal in de operationele ontwikkeling was 2011, toen toestemming werd verleend voor nachtoperaties door heel Nederland. Sindsdien vliegen de teams uitgerust met Night Vision Goggles, speciale nachtzichtapparatuur die op de helm wordt bevestigd. Hierdoor is het mogelijk om ook in duisternis veilig te landen op onbekende locaties. De vloot telt inmiddels acht helikopters, bestuurd door een team van circa 38 piloten en ondersteund door ruim vijftig medewerkers in totaal.

Vloot en standplaatsen

Vlootoverzicht

Toelichting reservecapaciteit: Elke helikopter vereist dagelijks onderhoud en meerdere keren per jaar een uitgebreide onderhoudsbeurt van enkele weken. Gedurende die periode neemt een reservetoestel de operationele taken over, zodat de continuïteit van de zorg gewaarborgd blijft.

Standplaatsenoverzicht

Inzetgebied en samenwerking

ANWB MAA bestrijkt met haar vijf standplaatsen praktisch heel Nederland. De geografische spreiding - Amsterdam in het westen, Rotterdam in het zuidwesten, Volkel in het midden-zuiden, Groningen in het noorden en Leeuwarden als gespecialiseerde basis voor de Wadden - is zo gekozen dat de teams het grootste deel van het land binnen twintig minuten kunnen bereiken. Voor de dunner bevolkte of afgelegen gebieden geldt soms een langere aanvliegtijd; in dergelijke gevallen kan een ambulance al onderweg gaan om halverwege een zogenoemd rendez-vous te rijden, waarbij het MMT de patiënt ter plekke overneemt.

De samenwerking met ambulancezorg staat centraal in de dagelijkse operatie. Op een incidentlocatie werkt het Mobiel Medisch Team altijd samen met de ter plaatse aanwezige ambulanceverpleegkundigen. In de meeste gevallen wordt de patiënt na stabilisatie door de ambulance naar het meest geschikte ziekenhuis vervoerd; de arts rijdt dan soms mee om complexe apparatuur te bedienen. De helikopter vervoert de patiënt zelf alleen als er duidelijke tijdwinst te behalen valt, of als de locatie onbereikbaar is voor een ambulance.

Voor de Waddeneilanden - Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog en omgeving - geldt een aparte operationele constructie. Omdat de eilanden weliswaar beschikken over huisartsen en ambulanceposten maar niet over ziekenhuizen, verzorgt de ambulancehelikopter vanuit Leeuwarden patiënttransport naar het vaste land. Deze dienst wordt uitgevoerd in opdracht van RAV Fryslân en valt onder dezelfde 24/7-beschikbaarheid als de traumadiensten.

Grensoverschrijdende inzet is mogelijk: de teams kunnen ook in grensgebieden van buurlanden opereren.

Statistieken en prestaties

Geschiedenis en ontwikkeling

1995 - Op 1 mei starten de ANWB en het VU medisch centrum Amsterdam een proefproject voor helikopterhulpverlening. Dit is het directe begin van wat later ANWB Medical Air Assistance wordt.

Uitbreiding naar vier traumacentra - Gedurende de jaren na de oprichting wordt de samenwerking uitgebreid naar Erasmus MC Rotterdam, UMC St Radboud Nijmegen en UMCG Groningen. De vliegoperatie groeit mee naar vier standplaatsen verspreid over het land.

Overstap naar vliegveldbases - De traumahelikopters opereren aanvankelijk deels vanaf de daken van ziekenhuizen. Rotterdam, Nijmegen en Groningen verhuizen naar luchthavens en vliegbases (respectievelijk Rotterdam The Hague Airport, Vliegbasis Volkel en Groningen Airport Eelde), terwijl Amsterdam als enige standplaats op het dak van het VUmc blijft. De ziekenhuisdaken blijven wel beschikbaar als landingsplaats voor patiëntaflevering.

Waddeneilanddienst - ANWB MAA neemt de ambulancedienst voor de Friese Waddeneilanden op zich, met een standplaats op Vliegbasis Leeuwarden, in opdracht van RAV Fryslân.

2011 - Een operationele mijlpaal: nachtoperaties worden toegestaan in heel Nederland. De teams worden uitgerust met Night Vision Goggles, waardoor veilig landen op onbekende locaties in het donker mogelijk wordt. De traumazorg is daarmee 24 uur per dag beschikbaar.

Vlootmodernisering - De vloot bestaat op enig moment uit zes Airbus EC135-helikopters voor traumadiensten en twee Airbus EC145/H145-toestellen voor de ambulancedienst naar de Wadden. De EC135 evolueert binnen de Airbus-nomenclatuur naar de H135-aanduiding.

Veelgestelde vragen (FAQ)

Hoeveel traumahelikopters heeft ANWB Medical Air Assistance?

ANWB MAA beschikt over vier actieve traumahelikopters van het type Airbus H135, aangevuld met twee reservetoestellen. De reserves worden ingezet wanneer een regulier toestel in onderhoud is, zodat de dienstverlening ononderbroken doorgaat.

Waar zijn de helikopters van ANWB MAA gestationeerd?

De vier traumahelikopters zijn gestationeerd in Amsterdam (op het dak van het VUmc), Rotterdam (Rotterdam The Hague Airport), Volkel (Vliegbasis Volkel, voor Nijmegen) en Groningen (Groningen Airport Eelde). De ambulancehelikopter voor de Waddeneilanden staat op Vliegbasis Leeuwarden.

Wat is het verschil tussen ANWB MAA en een traumacentrum?

ANWB MAA verzorgt de vliegoperatie: de piloten, helikopters en de logistieke organisatie eromheen. De traumacentra, VUmc, Erasmus MC, UMC St Radboud en UMCG, leveren het medisch personeel: de arts en de verpleegkundige. Samen vormen ze het Mobiel Medisch Team dat per helikopter wordt ingezet.

Hoeveel inzetten vliegt ANWB MAA per jaar?

Jaarlijks reageert ANWB MAA op circa 12.000 oproepen. Verkeersongevallen vormen met ongeveer 70 procent de grootste categorie, gevolgd door bedrijfsongevallen, valpartijen, bijna-verdrinkingen en acute medische situaties.

Welke helikopters gebruikt ANWB Medical Air Assistance?

Voor traumadiensten wordt de tweedelige Airbus H135 (voorheen EC135) ingezet. Voor patiënttransport van de Waddeneilanden naar het vaste land wordt de grotere Airbus H145 (voorheen EC145) gebruikt, die qua medische uitrusting vergelijkbaar is met een gewone ambulance.

Hoe kan ik ANWB MAA live volgen?

Via deze website kunt u de vluchten van ANWB MAA realtime volgen op de kaart. De traumahelikopters zijn zichtbaar op traumaradar.nl zodra zij een HEMS-vlucht uitvoeren.

Wat kost een inzet van de traumahelikopter?

Voor de patiënt zijn er in de regel geen directe kosten verbonden aan een inzet van de traumahelikopter. De kosten van het Mobiel Medisch Team worden gedekt door de zorgverzekering en overheidsfinanciering via de traumacentra.