PH-HOW - Air Ambulance - Airbus H145

Kerngegevens

Over dit toestel

De PH-HOW is een Airbus Helicopters H145 die sinds het najaar van 2016 als ambulancehelikopter opereert in het noorden van Nederland. Het toestel is aangeschaft in opdracht van RAV Fryslân en wordt geëxploiteerd door ANWB Medical Air Assistance. De afkorting HOW staat voor "Hulp Op Waddeneilanden", wat de primaire taak van deze helikopter treffend samenvat: het vervoeren van patiënten vanaf de Friese en mogelijk andere Waddeneilanden naar ziekenhuizen op het vasteland, met name in Leeuwarden en Sneek.

Het toestel heeft een opmerkelijke voorgeschiedenis. De helikopter werd in 2016 gebouwd in de Airbus-fabriek in Donauwörth en aanvankelijk geregistreerd als D-HYAI bij de Duitse luchtambulancedienst ADAC Luftrettung. Hoewel het toestel was voorzien van de volledige ADAC-beschildering, is het daar nooit operationeel ingezet bij een regulier reddingsteam. In de tweede helft van oktober 2016 werd de helikopter overgebracht naar de hangars van ALT-ADAC Luftfahrt Technik in Bonn-Hangelar om voorbereid te worden op de Nederlandse operatie. Op 28 oktober 2016 kreeg het toestel de Nederlandse registratie PH-HOW en op 1 november 2016 vloog het voor het eerst naar Vliegbasis Leeuwarden. In april 2017 keerde de helikopter terug naar Bonn voor onderhoud en een nieuwe laklaag in het kenmerkende ANWB-geel, ter vervanging van de oorspronkelijke ADAC-gele beschildering.

Bijzondere bekendheid verwierf de PH-HOW tijdens de COVID-19-pandemie in het voorjaar van 2020. Vanaf 24 maart 2020 werd het toestel omgebouwd en ingezet als Lifeliner 5, gestationeerd op Vliegbasis Volkel in Noord-Brabant. In die rol vervoerde de helikopter dagelijks tussen 07:00 en 19:00 uur IC-patiënten tussen ziekenhuizen door heel Nederland, en soms zelfs over de grens naar Duitsland. De eerste inzet als Lifeliner 5 betrof een overplaatsing van 's-Hertogenbosch naar Groningen. Toen de druk op de IC-afdelingen afnam, keerde het toestel op 22 mei 2020 terug naar Lelystad Airport om na onderhoud weer beschikbaar te komen voor de Waddenoperatie. Tijdens deze COVID-periode nam het zustertoestel PH-OOP de Waddenvluchten grotendeels over, bijgestaan door een NH-90 van Defensie wanneer ook de PH-OOP als Lifeliner 6 werd ingezet.

Technische specificaties

Standplaats en inzetgebied

De PH-HOW is gestationeerd op Vliegbasis Leeuwarden in Friesland wanneer het toestel operationeel inzetbaar is. Het reservetoestel wordt geparkeerd op Lelystad Airport, waar ook de thuisbasis en de onderhoudsfaciliteiten van ANWB Medical Air Assistance zijn gevestigd.

Het primaire inzetgebied omvat de Waddeneilanden. De helikopter verzorgt ambulancevluchten voor patiënten die vanaf de eilanden naar ziekenhuizen op het Friese vasteland moeten worden overgebracht. De belangrijkste bestemmingen zijn de ziekenhuizen in Leeuwarden en Sneek. In mei 2025 werd het toestel waargenomen bij het helipad van het Nij Smellinghe ziekenhuis in Drachten, wat aangeeft dat ook andere Friese ziekenhuizen tot de bestemmingen behoren.

Tot juli 2015 was het de Koninklijke Luchtmacht die de helikopterhulpverlening voor de Waddeneilanden verzorgde. Omdat dit niet tot de kerntaken van Defensie behoorde, heeft RAV Fryslân deze verantwoordelijkheid overgenomen. Na twee aanbestedingsrondes werd ANWB Medical Air Assistance als exploitant geselecteerd. Het bijbehorende contract werd op 19 augustus 2016 ondertekend voor een periode van vijf jaar, met als eis dat er altijd 24 uur per dag, 7 dagen per week een helikopter beschikbaar moet zijn op Vliegbasis Leeuwarden. Om aan deze permanente beschikbaarheid te voldoen, worden twee H145-toestellen gebruikt: de PH-HOW en de PH-OOP, die elkaar afwisselen. Wanneer een van beide toestellen als ambulancehelikopter voor de Wadden vliegt, wordt de roepnaam Medic-01 gebruikt.

De samenwerking met Defensie is niet volledig beëindigd: tijdens de COVID-19-crisis in 2020 nam een NH-90 van de Koninklijke Luchtmacht, gestationeerd op Maritiem Vliegkamp De Kooy in Den Helder, tijdelijk het Waddentransport over wanneer beide ANWB-helikopters voor coronavluchten werden ingezet.

Veelgestelde vragen

Waar is Medic-01 gestationeerd?

De helikopter die als Medic-01 vliegt, is gestationeerd op Vliegbasis Leeuwarden in Friesland. De roepnaam Medic-01 wordt afwisselend gebruikt voor twee toestellen: de PH-HOW en de PH-OOP. Het reservetoestel staat op Lelystad Airport.

Welk type helikopter is de PH-HOW?

De PH-HOW is een Airbus Helicopters H145, ook bekend als de MBB-BK117 D-2. Het is een tweemotorige helikopter uit 2016 met serienummer 20082, uitgerust met Safran Arriel 2E-motoren en een Fenestron-staartstuk.

Wat is het inzetgebied van Medic-01?

Medic-01 wordt primair ingezet voor ambulancevluchten vanaf de Waddeneilanden naar ziekenhuizen op het Friese vasteland, waaronder ziekenhuizen in Leeuwarden, Sneek en Drachten. De helikopter moet 24/7 beschikbaar zijn.

Wie vliegt met Medic-01?

ANWB Medical Air Assistance exploiteert de helikopter in opdracht van RAV Fryslân, de organisatie die de ambulancezorg in Friesland coördineert. De bemanning bestaat uit een piloot en een ambulanceverpleegkundige. Er is ruimte voor een familielid, huisarts of verloskundige.

Wat is het verschil tussen Medic-01 en de Lifeliners?

Medic-01 is specifiek bedoeld voor gepland patiënttransport vanaf de Waddeneilanden, terwijl de Lifeliner-helikopters (Lifeliner 1 t/m 4) worden ingezet als traumahelikopter bij spoedeisende medische situaties op het vasteland. De Lifeliners brengen een Mobiel Medisch Team naar de patiënt, terwijl Medic-01 de patiënt zelf vervoert naar het ziekenhuis. De cabine is ingericht als volwaardige ambulance, waardoor ook familieleden mee kunnen reizen.

Was de PH-HOW ooit een Lifeliner?

Ja, tijdelijk. Tijdens de COVID-19-pandemie werd de PH-HOW van 24 maart tot 22 mei 2020 ingezet als Lifeliner 5, gestationeerd op Vliegbasis Volkel. In die periode vervoerde het toestel IC-patiënten tussen ziekenhuizen in heel Nederland en soms naar Duitsland.