PH-OOP - Air Ambulance - Airbus H145

Kerngegevens

Over dit toestel

De PH-OOP is een Airbus Helicopters H145 die sinds november 2016 als ambulancehelikopter dienst doet in Noord-Nederland. Het toestel wordt geëxploiteerd door ANWB Medical Air Assistance in opdracht van RAV Fryslân en heeft als kerntaak het vervoeren van patiënten vanaf de Waddeneilanden naar ziekenhuizen op het vasteland. De registratie PH-OOP is bewust gekozen: de letters vormen het woord "HOOP", als verwijzing naar de hoopvolle hulp die het toestel biedt aan patiënten op de eilanden.

Het toestel werd in 2015 gebouwd door Airbus Helicopters in Donauwörth en aanvankelijk geregistreerd als D-HYAP bij de Duitse luchtambulancedienst ADAC Luftrettung. Op 27 oktober 2016 werd de helikopter ingeschreven in het Nederlandse register als PH-OOP en diezelfde dag afgeleverd op Vliegbasis Leeuwarden. In de weken daarna volgde een intensieve oefenperiode, waarbij het toestel diverse locaties aandeed die bij toekomstige inzetten relevant zouden worden, waaronder regionale vliegvelden en de Waddeneilanden zelf. Medio november 2016 ging het toestel officieel in dienst.

De PH-OOP vormt samen met het zustertoestel PH-HOW (Hulp Op Waddeneilanden) een paar dat elkaar afwisselt om continue beschikbaarheid te garanderen. Wanneer een van beide toestellen als ambulancehelikopter voor de Wadden actief is, draagt het de roepnaam Medic-01. Deze constructie is noodzakelijk omdat het contract met RAV Fryslân vereist dat er 24 uur per dag, 7 dagen per week een helikopter paraat staat op Vliegbasis Leeuwarden. In augustus 2021 werd het inzetgebied uitgebreid: naast de Friese Waddeneilanden Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog vliegt Medic-01 sindsdien ook op Texel, waarmee naar verwachting circa vijftig extra inzetten per jaar gepaard gaan. RAV Fryslân rekende bij de start van de operatie op ongeveer driehonderd vluchten per jaar.

Net als het zustertoestel speelde de PH-OOP een rol tijdens de COVID-19-pandemie. Toen de PH-HOW vanaf 24 maart 2020 als Lifeliner 5 IC-patiënten ging vervoeren vanuit Volkel, werd de PH-OOP tijdelijk verplaatst naar Groningen Airport Eelde om van daaruit de Waddenvluchten te blijven verzorgen. Begin april 2020 werd ook de PH-OOP kort ingezet als Lifeliner 6 voor het transport van coronapatiënten tussen ziekenhuizen. Gedurende die periode nam een NH-90 van de Koninklijke Luchtmacht, gestationeerd op Maritiem Vliegkamp De Kooy in Den Helder, het eilandtransport tijdelijk over. Op 12 april 2020 keerde de PH-OOP terug naar de Waddenrol als Medic-01.

Technische specificaties

Standplaats en inzetgebied

De PH-OOP is gestationeerd op Vliegbasis Leeuwarden in Friesland wanneer het toestel als operationele Waddenhelikopter dient. Het reservetoestel, afwisselend de PH-OOP of de PH-HOW, afhankelijk van welk toestel actief is, staat op Vliegbasis Leeuwarden of op Lelystad Airport, waar ook de thuisbasis en onderhoudsfaciliteiten van ANWB Medical Air Assistance zijn gevestigd.

De helikopter bedient in de eerste plaats de Waddeneilanden. Het primaire inzetgebied omvatte bij de start in 2016 de Friese eilanden Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog. Sinds augustus 2021 is Texel aan dit inzetgebied toegevoegd, wat het bereik uitbreidt naar alle bewoonde Nederlandse Waddeneilanden. Patiënten worden overgebracht naar ziekenhuizen op het Friese vasteland, waaronder die in Leeuwarden en Sneek.

De overname van deze taak heeft een geschiedenis die het vermelden waard is. Tot juli 2015 verzorgde de Koninklijke Luchtmacht het spoedtransport per helikopter voor de Waddeneilanden. Omdat dit niet tot de kerntaken van Defensie behoorde, nam RAV Fryslân de verantwoordelijkheid over. Na een langdurige Europese aanbestedingsprocedure werd ANWB Medical Air Assistance als exploitant geselecteerd. De operatie ging op 16 november 2016 formeel van start met twee Airbus H145-toestellen.

De H145 werd bewust gekozen als type voor deze opdracht. De bekende Lifeliner-traumahelikopters van ANWB Medical Air Assistance (MAA) zijn Eurocopter EC135-toestellen, die compacter zijn. Voor de Waddenoperatie was een ruimere helikopter nodig, omdat het hier niet gaat om het brengen van een medisch team naar de patiënt (zoals bij de Lifeliners), maar om het daadwerkelijk vervoeren van patiënten. De grotere cabine van de H145 biedt ruimte voor een volledig medisch interieur vergelijkbaar met een rijdende ambulance, inclusief zitplaatsen voor familieleden of begeleidend medisch personeel.

Veelgestelde vragen

Waar is Medic-01 gestationeerd?

Het toestel dat als Medic-01 vliegt, is gestationeerd op Vliegbasis Leeuwarden. De roepnaam Medic-01 wordt afwisselend gebruikt voor de PH-OOP en de PH-HOW; het toestel dat op dat moment de Waddenrol vervult, draagt deze aanduiding.

Welk type helikopter is de PH-OOP?

De PH-OOP is een Airbus Helicopters H145, formeel een MBB-BK117 D-2. Het is een tweemotorige helikopter gebouwd in 2015 met serienummer 20063. Het toestel is uitgerust met twee Safran Arriel 2E-turboshaftmotoren en een Fenestron-staartstuk.

Wat is het inzetgebied van Medic-01?

Medic-01 verzorgt ambulancevluchten vanaf alle bewoonde Nederlandse Waddeneilanden — Texel, Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog — naar ziekenhuizen op het vasteland. Texel werd in augustus 2021 aan het oorspronkelijke inzetgebied toegevoegd.

Waar staat PH-OOP voor?

De registratie PH-OOP is zo gekozen dat de laatste drie letters het woord "OOP" vormen, wat samen met de standaard Nederlandse helikopterregistratieletters "PH-" kan worden gelezen als "HOOP". Dit verwijst naar de hoop op hulp die het toestel biedt aan patiënten op de Waddeneilanden.

Wat is het verschil tussen Medic-01 en de Lifeliners?

De Lifeliner-helikopters (Lifeliner 1 t/m 4) zijn traumahelikopters die een Mobiel Medisch Team naar de plek van een noodgeval brengen. Medic-01 daarentegen is een ambulancehelikopter die de patiënt zelf vervoert, specifiek vanaf de Waddeneilanden naar het vasteland. Daarom is gekozen voor het grotere H145-type in plaats van de compactere EC135 die de Lifeliners gebruiken: de ruimere cabine biedt plaats aan de patiënt, verpleegkundige én familieleden.

Hoeveel inzetten vliegt Medic-01 per jaar?

Bij de start van de operatie in 2016 verwachtte RAV Fryslân circa driehonderd vluchten per jaar. Sinds de toevoeging van Texel in augustus 2021 wordt gerekend op ongeveer vijftig extra inzetten per jaar vanuit dat eiland.